Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jest centralnym urzędem administracji rządowej w Polsce, którego zadaniem jest podejmowanie działań zapewnianiających uczestnikom walk o niepodległość Polski oraz ofiarom represji wojennych i okresu powojennego niezbędnej pomocy i opieki oraz należnego im szacunku i pamięci. Wśród szczegółowych zadań Urzędu znajduje się m.in. podejmowanie inicjatyw związanych z kultywowaniem i upowszechnianiem tradycji walk o niepodległość i suwerenność Rzeczypospolitej Polskiej oraz pamięci o ofiarach wojny i okresu powojennego. Urząd wydaje również decyzje o przyznaniu uprawnień i świadczeń przysługujących kombatantom, działaczom antykomunistycznej opozycji oraz ofiarom represji reżimów totalitarnych, a także pozostałym po nich wdowom i wdowcom.

 

Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych został utworzony na podstawie przepisów ustawy z 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Do podstawowych aktów prawnych, które wyznaczają zadania realizowane przez Urząd należą także: ustawa z 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich; ustawa z 7 maja 2009 roku o zadośćuczynieniu rodzinom ofiar zbiorowych wystąpień wolnościowych w latach 1956–1989 oraz ustawa z 20 marca 2015 roku o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych.

 

Początkowo UdSKiOR podlegał Prezesowi Rady Ministrów, a od 1997 ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego. Urzędem zarządzał Kierownik, powoływany i odwoływany przez Prezesa Rady Ministrów. Kierownikowi UdSKiOR przysługiwała ranga sekretarza stanu, a jego zastępcy – podsekretarza stanu. Po zmianach z maja 2014 r. w miejsce Kierownika powoływany jest Szef UdSKiOR.

 

Kierownicy Urzędu i pełniący obowiązki kierowników:

  • Zbigniew Zieliński w latach 1991-1992,
  • Janusz Odziemkowski w latach 1992-1994,
  • Adam Dobroński w latach 1994-1997,
  • Jacek Taylor w latach 1997-2001,
  • Jerzy Woźniak w 2001 roku (zmarł 12 kwietnia 2012 roku),
  • Jan Turski w latach 2001-2006 (zmarł 5 maja 2016 roku),
  • Paweł Wypych w 2006 (zginął 10 kwietnia 2010 roku w katastrofie rządowego samolotu w Smoleńsku),
  • Janusz Krupski w latach 2006-2010 (zginął 10 kwietnia 2010 roku w katastrofie rządowego samolotu w Smoleńsku),
  • Jan Stanisław Ciechanowski w latach 2010-2014.

Szefowie Urzędu i pełniący obowiązki szefów:

  • Jan Stanisław Ciechanowski w latach 2014-2016,
  • Jan Józef Kasprzyk od 2016 roku.